Reumatoidalne a reaktywne zapalenie stawów

Wiele przewlekłych schorzeń, w tym reumatoidalne zapalenie stawów, ma to do siebie, że objawy ujawniają się dopiero po wielu latach. Do tego czasu drobne stawy dłoni puchną, zniekształcając się do tego stopnia, że nawet największy niedowiarek nie ma już wątpliwości, z jaką chorobą ma do czynienia. Choroby reumatyczne nie zagrażają życiu, mogą towarzyszyć  nam do końca naszych dni. Pominąwszy fakt, że znacznie ograniczają swobodę ruchów, a co za tym idzie zmniejszają jakość życia, na dodatek aplikowane w leczeniu tych schorzeń bardzo silne środki powodują poważne i trwałe skutki uboczne. Jak tu nie być przygnębionym, skoro nasze palce nabierają koloru fioletowo-czerwonego i się deformują? Jeśli nie dajemy rady zapiąć guzików, czy dotknąć lub utrzymać czegokolwiek, gdy każdej nocy bez wyjątku dokuczają nam bóle? Kto chciałby być skazanym na ciągłą pomoc ze strony innych osób? Taka przyszłość czeka właśnie chorych na reumatyzm.Choroby reumatyczne są wywołane często przez infekcje, ogniska zapalne, obciążenia psychiczne czy hormonalne, oraz inne czynniki. Jak na razie nie ma lekarstwa na reumatyzm. Można za to złagodzić dolegliwości i spowolnić postępujący proces zniszczenia stawów. Najważniejszy cel leczenia chorób reumatycznych brzmi: utrzymać ruchliwość jak najdłużej się da.

Jak manifestuje się reumatoidalne zapalenie stawów?Już po niewielkim wysiłku chorego dopada szybkie zmęczenie, kończyny są ciężkie i obolałe jak podczas ostrej grypy. W przebiegu lżejszej grypy również często występują bóle kończyn, jednak ustępują po wyleczeniu choroby. Podobnie rzecz się ma z grypą wirusową. Nie ustalono jeszcze, dlaczego tego typu infekcje wywołują zapalenia i bóle stawów. W tego typu przypadkach, nie należy postrzegać bólów stawów jako objawu pojedynczego lecz rozpatrywać je w szerszym aspekcie.Najpierw trzeba postawić diagnozę odnośnie do podstawowego schorzenia, a dopiero potem wdrożyć odpowiednią terapię. Wiadomo, że wytwarzane przez układ odpornościowy przeciwciała łączą się z wirusem lub jego cząstkami, tworząc kompleksy immunologiczne. Następnie osiadają w mazi lub błonie stawowej, wywołując zapalenia. Bóle stawów zazwyczaj ustępują po pół roku do 9 miesięcy.Bóle stawów nie muszą wcale ujawniać się u wszystkich chorych w następstwie jakiejś infekcji. W pierwszej kolejności dotyczy to osób, które odziedziczyły tego typu (nieprawidłową) odpowiedź immunologiczną w genach (predyspozycja genetyczna). Wówczas także wraz z ustąpieniem zakażenia, znika stan zapalny. Tego rodzaju zapalenia stawów, tzw. reaktywne zapalenia stawów występują często u młodych ludzi lub turystów, którzy zainfekowali się jakimś zarazkiem, na przykład podczas urlopu w tropikach. Zdarza się, że na skutek zakażenia, którego w ogóle nie zauważyli (przebieg bezobjawowy), doznają jednostronnego porażenia mięśni twarzy.Systemowa enzymoterapia w tego rodzaju chorobach zakaźnych może jedynie wspomagać i przyspieszyć leczenie podstawowe. Enzymy potrafią wydostać chorobotwórcze związki z tkanek, rozbić je i „zdemontować" kompleksy immunologiczne. Wyprowadzają na prostą zakłóconą czynność układu odpornościowego, przeciwdziałając tym samym jego destrukcyjnej nieprawidłowej regulacji. Równocześnie wzmacniają cały układ odpornościowy - co jest nie bez znaczenia dla dalszego przebiegu choroby, względnie wyzdrowienia. Przy czym pacjent musi wykazać się cierpliwością, gdyż dopiero po jakimś czasie; odczuje dobroczynne działanie enzymów.Na szczęście z punktu widzenia medycyny każdy człowiek to przypadek indywidualny i w związku z tym może reagować na określony lek zupełnie inaczej niż inny pacjent z tą samą chorobą i podobnymi objawami. Z tego powodu zamieszczamy w książce jedynie objaśnienia różnych metod leczniczych. Nie można traktować ich jako „ogólnych zaleceń" dla wszystkich. Istotne, by zacząć bardziej wsłuchiwać się w siebie, w swój organizm, niż przywiązywać wagę do opowieści sąsiadki czy konwersacji na tematy zdrowotne u fryzjera. Nie wolno pod żadnym pozorem, zwłaszcza jeśli w grę wchodzi nasze zdrowie, zaopatrywać się w „lek, który ma zdziałać cuda" i testować go na sobie. Przede wszystkim nie wolno wypróbowywać preparatów, których producenci obiecują nam „cudowne ozdrowienie".

Enzymy w reumatoidalnym zapaleniu stawówEnzymy nie są co prawda cudownym środkiem na reumatoidalne zapalenie stawów, natomiast w odróżnieniu od leków standardowych mają dwie niebagatelne zalety: nie wywołują skutków ubocznych! Są całkiem nieszkodliwe!W licznych badaniach porównywano skuteczność enzymoterapii oraz leczenia preparatami podstawowymi. Zazwyczaj enzymy sprawdzały się równie dobrze, co dane leki podstawowe. Poza tym pacjenci lepiej tolerowali enzymy i niemal w ogóle nie odczuwali skutków ubocznych. Szczególnie enzymy hydrolityczne wykazują pożytecznedziałania w odniesieniu do chorób reumatycznych: mają właściwości przeciwzapalne, czyli blokują rozwój procesu zapalnego.Enzymy mogą posłużyć nie tylko za leki podstawowe, lecz nawet dodatkowo wzmacniać odporność pacjentów. Jednak zanim nastąpi poprawa stanu chorego, upłynie około 2 do 3 miesięcy. Dotyczy to zarówno leczenia jedynie lekami podstawowymi, jak i samymi enzymami. Należy uwzględnić ten fakt w przebiegu chorób, które rozwijają się przez dłuższy czas i leczone są w sposób „łagodny" i naturalny.U niektórych pacjentów w trakcie enzymoterapii może dojść w ciągu pierwszego tygodnia kuracji nawet do zaostrzenia bólów stawów. Odpowiedzialna za ten stan rzeczy jest prawdopodobnie mobilizacja kompleksów immunologicznych, opuszczających tkanki. Na początek niesłychanie ważna jest możliwość bezproblemowego połączenia enzymów z lekami przeciwzapalnymi. Jeśli wówczas po 2 do 3 tygodniach objawy się poprawią, wówczas pacjent może stopniowo „wychodzić" z leczenia lekami przeciwzapalnymi. Po konsultacji z reumatologiem można powoli zmniejszać dawkowanie. Pod żadnym pozorem nie wolno ze względu na enzymoterapię gwałtownie przerywać leczenia.

Co jeszcze można zdziałać na polu walki z reumatyzmem?Leczenie chorób reumatycznych obejmuje nie tylko farmakoterapię. Zawsze konieczna jest fizykoterapia, zwłaszcza gdy obserwuje się poprawę przebiegu choroby. Poza tym każdy pacjent we własnym zakresie może walczyć z chorobą: stabilizując stawy i wzmacniając mięśnie poprzez odpowiednią gimnastykę i ćwiczenia ruchowe, jak też uprawiając wybrane dyscypliny sportu takie jak pływanie (byleby nie w zbyt zimnej wodzie), taniec, jogging czy spacery.Pomocne mogą się okazać masaże i zawijania, a skutecznymi metodami na złagodzenie dolegliwości bólowych są: termoterapia lub krioterapia, jak również elektroterapia czy ultradźwięki. Chorzy na reumatyzm muszą dbać także o prawidłowe odżywianie: spożywać dużo świeżych warzyw, sałatek i owoców, do tego produkty zawierające wielonienasycone kwasy tłuszczowe (obecne przede wszystkim w olejach roślinnych, wyjątek: tłuszcz palmowy, kakaowy i kokosowy). Eksperci zalecają dodatkowo duże dawki witaminy A, a w pierwszej kolejności witaminy E.Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupaNa zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa mężczyźni (głównie młodzi między 20 a 35 rokiem życia) zapadają pięciokrotnie częściej od kobiet. Podobnie jak wszystkie zapalne choroby reumatyczne, również i tę wywołują przypuszczalnie przewlekłe ogniska zapalne jak: zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie moczowodów, zapalenie błony śluzowej macicy lub ostry nieżyt jelit.Zmiany spowodowane procesem zapalnym prowadzą do skostnienia chrząstki stawowej, przede wszystkim kręgosłupa. Plecy zaokrąglają się w charakterystyczny sposób, głowa zwisa na dół. Bóle z odcinka lędźwiowego promieniują do mięśni pośladkowych oraz ud. W tym przypadku chory może zmniejszyć dolegliwości bólowe poprzez odpowiednie ćwiczenia ruchowe (odwrotnie niż przy rwie kulszowej).Standardowe leczenie obejmuje niesterydowe leki przeciwzapalne, jednocześnie odradza się podawanie kortyzonu. Jedynie w sytuacji, gdy bóle są bardzo silne i uporczywe, stosuje się niekiedy zastrzyki z kortyzonem, bezpośrednio do bolącego stawu. W rozwoju tej choroby mają swój udział również kompleksy immunologiczne, z tego też względu można wdrożyć systemową enzymoterapię. W trakcie długotrwałego leczenia enzymoterapia sprawdza się. Jednak tu również obowiązuje ta sama zasada, co przy reumatoidalnym zapaleniu stawów: skuteczność działania enzymów odczuwa się dopiero po jednym do trzech miesięcy terapii. Do tego czasu pacjent musi cały czas przyjmować przepisane leki, by móc później stopniowo je odstawiać.