Co to są choroby autoimmunologiczne?

Jeśli układ odpornościowy utracił jedną ze swoich najważniejszych funkcji, polegającą na odróżnianiu komórek ustrojowych od obcych, wówczas rozwijają się tzw. choroby autoimmunologiczne, inaczej choroby z autoagresji. U osób predysponowanych genetycznie choroba laka pojawia się dopiero, gdy zadziała jeszcze cały szereg innych czynników. Układ odpornościowy mylnie odbiera własne komórki jako intruzów lub czynniki zakaźne, atakując je.
Leczenie chorób autoimmunologicznych jest dość skomplikowane. Z jednej strony trzeba podawać leki, które mają uniemożliwić „wypaczenie" pracy układu odpornościowego, z drugiej potrzebne są substancje zwalczające stan zapalny.
Przepisywane często przez lekarzy w chorobach kompleksów immunologicznych środki przeciwzapalne leczą zapalenie, gdyż ingerują w sam proces zapalny i łagodzą wywoływane przezeń bóle. Jednak tą drogą wcale nie eliminuje się kompleksów immunologicznych, gdyż leczy się objawy, a nie przyczyny choroby.
W przypadku chorób kompleksów immunologicznych trzeba kurację powtarzać w regularnych odstępach czasu, co dla pacjentów jest bardzo męczące. Jest też dobra wiadomość: enzymy hydrolityczne potrafią rozbijać kompleksy immunologiczne. Najpierw jednak przyjrzymy się bliżej owym kompleksom i wyjaśnimy, na czym polegają choroby uwarunkowane ich obecnością.

Gdy kompleksy immunologiczne stają się niebezpieczne

Kompleksy immunologiczne powstają wówczas, gdy układ odpornościowy zwalcza obce ciała, które wtargnęły do ustroju, jak np. bakterie czy wirusy, swoistą bronią, czyli przy pomocy odpowiednich przeciwciał. Atakują intruza, przymocowują się do niego i obezwładniają. Krótko mówiąc, określone przeciwciało wiąże się z odpowiednim antygenem, w wyniku czego powstaje kompleks immunologiczny.
Właśnie takie kompleksy immunologiczne stają się zarzewiem zjawisk chorobowych. Sprzyjają powstawaniu zapaleń, gdyż uaktywniają określone składowe dopełniacza, powstrzymując działanie komórek układu immunologicznego. Otóż komórki mające właściwość niszczenia innych komórek atakują tkanki „oznaczone" przez kompleksy immunologiczne (w których znajdują się kompleksy), co niemal zawsze prowadzi do schorzeń przewlekłych o podłożu zapalnym.

Enzymy rozbijają szkodliwe kompleksy immunologiczne

Sytuację mogą uporządkować enzymy hydrolityczne: po pierwsze odrywają chorobotwórcze kompleksy immunologiczne od tkanki, rozszczepiają je na mniejsze cząstki i przemycają je do krwiobiegu. Równocześnie udaremniają tworzenie się nowych kompleksów. Poza tym nie dopuszczają, by kompleksy immunologiczne wyrządziły szkody, przerywając ich styczność z systemem dopełniacza, a co za tym idzie zapobiegają tworzeniu się zapalenia. Dzięki odrywaniu kompleksów od komórek, te drugie przestają być oznakowane jako „obce" i nie grozi im już atak ze strony własnej obrony immunologicznej.
Na tym możliwości enzymów się nie kończą. Mogą one na przykład bezpośrednio zaatakować wirusy.